แฟรนไชส์ ทำตอนนี้เลยดีมั้ย? วางแผนขยายธุรกิจด้วยแฟรนไชส์”

1062

ทุกคำถามของ “ธุรกิจแฟรนไชส์” ที่นี่มีคำตอบ เรียนรู้หลักพื้นฐานของการทำธุรกิจแฟรนไชส์ในยุคปัจจุบัน, เข้าใจข้อแตกต่างระหว่างแฟรนไชส์กับธุรกิจคู่ค้าแบบอื่น ๆ วิเคราะห์ความพร้อมของธุรกิจคุณก่อนสร้างระบบแฟรนไชส์, ขั้นตอนการสร้างระบบ รูปแบบแฟรนไชส์ และประเภทการให้สิทธิแฟรนไชส์ พร้อมแชร์เหตุผลที่แฟรนไชส์ล้มเหลว และปัจจัยสำคัญที่สร้างความสำเร็จอย่างยั่งยืนของแฟรนไชส์ เพื่อเพิ่มโอกาสในการขยายธุรกิจกับให้ธุรกิจคุณ

โดย คุณเศรษฐพงศ์  ผดุงพิสุทธิ์ (คุณเซ็ธ) กรรมการผู้จัดการ บริษัท จีโนซิส จำกัด  ผู้เชี่ยวชาญด้านกลยุทธ์แฟรนไชส์ และผู้ตรวจประเมินมาตรฐานคุณภาพแฟรนไชส์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ที่มาให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสร้างธุรกิจอย่างไรให้กลายเป็นแฟรนไชส์ที่ประสบความสำเร็จได้โดยง่าย เพียงอาศัยหลักการเพียงไม่กี่ข้อ

Highlight 

  • แฟรนไชส์ซอร์ (Franchinse sor) คือ คนพัฒนาธุรกิจ พัฒนาแนวทางต่างๆ เพื่อให้ธุรกิจดำเนินการได้ เป็นแบรนด์ของตัวเอง
  • แฟรนไชส์ซี (Franchinse see) คือ คนที่ซื้อ ขาย ผลิตภัณฑ์อย่างเดียว ไม่ได้เป็นผู้ผลิต
  • โครงสร้างแฟรนไชส์ที่ดี ควรจะประกอบด้วย  1. ธุรกิจ ที่เป็นรูปธรรม และมีไอเดียธุรกิจที่เป็น Concept เฉพาะทางของคุณ  2.มีทีมปฏิบัติงาน 3.มีซัพพลายเออร์ และ 4. มีพาร์ทเนอร์ 
  • ปัจจัยหลักนำไปสู่ความสำเร็จในทำแฟรนไชส์ คือ 1.ต้องมีแบรนด์ที่มีชื่อเสียง มีความนิยมในกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย 2.ระบบธุรกิจของคุณต้องสร้างผลกำไรที่ยอดเยี่ยม สามารถเติบโตได้และยั่งยืน 3.ต้องมีกำแพงป้องกันไม่ให้มีรายใหม่ มีสูตรลับไม่ให้ใครลอกเลียนแบบได้ 4.มีระบบการควบคุม ที่ง่ายต่อการติดตามผล เช่นมีแผนการปฏิบัติงานที่ชัดเจน 5.ทำแผนกลยุทธ์ธุรกิจในการขยายสาขา และการเติบโตอย่างยั่งยืน เช่น มีการฝึกอบรมผู้ประกอบการและพนักงานอยู่เสมอ
  • รูปแบบของการทำธุรกิจแฟรนไชส์ มี 3 รูปแบบคือ 1.Product or Brand Franchise/ Service 2.Business fomat  Franchise 3.Conversion Franchise

แฟรนไชส์ทำตอนนี้เลยดีไหม ? 

ธุรกิจแฟรนไชส์เป็นช่องทางการทำธุรกิจอย่างหนึ่ง ซึ่งผู้ซื้อแฟรนไชส์จะได้รับสิทธิ์ในการบริหารธุรกิจ    ตามระบบแฟรนไชส์ ที่กำหนดโดยเจ้าของแฟรนไชส์เอง โดยเจ้าของแฟรนไชส์จะให้สิทธิ์แก่ผู้ซื้อแฟรนไชส์ในการให้ใช้เครื่องหมายการค้า ข้อมูลลับ และทรัพย์สินทางปัญญาซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับเจ้าของแฟรนไชส์ ทั้งนี้ ธุรกิจแฟรนไชส์นั่นจะต้องเป็นธุรกิจที่พิสูจน์แล้วว่า สามารถทำกำไรได้ และคืนทุนได้ ต้องสามารถพิสูจน์ได้ด้วยในตัวของธุรกิจนั้นๆ เอง โดยมีลักษณะ คือ 1. ธุรกิจนั้นๆต้องมี Branding มีฐานลูกค้า และต้องดูว่ามีคนต้องการให้เปิดธุรกิจตรงนี้มากน้อยแค่ไหน 2. ควรมีสูตรลับ มีวิธีการที่ถ่ายทอดให้คนอื่นได้ แต่ไม่สามารถเลียนแบบได้ และส่วนนี้ต้องแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างจากธุรกิจอื่นๆที่เป็นประเภทเดียวกันหรือเหมือนกัน 3.ต้องมีระบบการจัดการที่ดี มีการดูแลคุณภาพมาตรฐาน มีตู่มือปฏิบัติงานที่ชัดเจน

ทำความรู้จักธุรกิจ แฟรนไชส์

แฟรนไชส์ (Franchise) หมายถึง ระบบธุรกิจที่ประกอบไปด้วย ลักษณะดังนี้

 1.จะต้องมีเจ้าของสิทธิถ่ายทอดวิทยาการ การทำธุรกิจทุกอย่างให้แก่ผู้รับสิทธิอย่างใกล้ชิด

 2.ผู้รับสิทธิ จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมในการใช้ชื่อการค้าเป็นค่าธรรมเนียมเริ่มแรก (Franchise Fee)

 3.ผู้รับสิทธิจะต้องจ่าย ค่าธรรมเนียมเป็นเปอร์เซ็นต์ (Royalty Fee)

แฟรนไชส์ซอร์ (Franchisor) หมายถึง  เจ้าของสิทธิ ซึ่งเป็นผู้ที่คิดค้นวิธีการทำธุรกิจ จนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ และเป็นผู้ขายสิทธิการดำเนินการขายชื่อการค้าของตัวเองให้แก่ผู้อื่น อย่างเช่น เชสเตอร์กริลล์ เป็นผู้คิดค้นร้านอาหารประเภทไก่ย่าง และสูตรอาหาร มีรูปแบบการจัดการร้าน การจัดการเฉพาะตัว จนกระทั่งมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักแล้วขายระบบทั้งหมด ให้แก่ผู้อื่น บริษัทของเชสเตอร์กริลล์อยู่ในฐานะเป็นเจ้าของสิทธิ และเป็นผู้ขาย แฟรนไชส์ให้ผู้อื่นเรียกว่าแฟรนไชซอร์

แฟรนไชส์ซี (Franchisee) หมายถึง ผู้รับสิทธิ์ในการดำเนินธุรกิจ ตามระบบที่เจ้าของสิทธิได้จัดเตรียมไว้รวมทั้งใช้ชื่อทางการค้าเครื่องหมายการค้าเดียวกัน โดยที่ต้องจ่ายค่าตอบแทนในการให้สิทธิ อันนั้นรวมทั้งจ่ายค่าตอบแทนตามผลประกอบการด้วย ซึ่งก็คือผู้ซื้อแฟรนไชส์นั่นเอง

“แฟรนไชส์ไม่ใช่ธุรกิจ แฟรนไชส์คือกลยุทธ์นึงที่ช่วยให้ธุรกิจของคุณเติบโตได้เร็ว มีมาตรฐาน”

“สิ่งที่สำคัญในการทำธุรกิจระบบแฟรนไชส์ คือ การดูแลตัวเราเองดูแลแฟรนไชส์ซี”

ปัญหาของแฟรนไชส์ไทย

  • ไม่เข้าใจหลักการแฟรนไชส์ 
  • แฟรนไชส์ซอร์มุ่งรายได้จากค่าแฟรนไชส์ เน้นเก็บค่าธรรมเนียม 
  • แฟรนไชส์ซี ซื้อเพื่อมากกว่าการดำเนินการ ไม่บริหารเอง 
  • ไม่เข้าใจคำว่าแฟรนไชส์ กับรูปแบบธุรกิจ (ต้องแยกว่าแฟรนไชส์กับการสร้างอาชีพให้ออก)

ช่องทางการขายของธุรกิจแฟรนไชส์  อธิบายได้ง่ายๆคือ

  • ผลิตของขายให้กับลูกค้าโดยตรง
  • ผลิตสินค้า ขายออกไปเป็นล๊อตๆ ขายให้กับร้านค้าส่ง จากนั้นร้านค้าส่งก็ทำการขายและก็เพิ่มราคา ขายไปให้ร้านค้าปลีก และก็ขายไปถึงลูกค้า
  • ผู้ผลิตไม่ขายของเอง แต่ขายผ่านเอเย่น (เอเย่น เหมือนตัวแทนของแบรนด์ๆ นี้) และเอเย่นก็ไปขายสินค้าให้กับลูกค้าเอง ซึ่งเอเย่นสามารถมีกี่รายก็ได้

ซึ่งทั้งหมดนั้นจะแตกต่างกันในเรื่อง 1.ความเป็นเจ้าของสินค้า 2.รูปแบบรายได้ 3.วิธีการทำการตลาด 4.จำนวนสินค้า ซึ่ง โครงสร้างแฟรนไชส์ที่ดี ควรจะประกอบด้วย  1. ธุรกิจ ที่เป็นรูปธรรม และมีไอเดียธุรกิจที่เป็น Concept เฉพาะทางของคุณ  2.มีทีมปฏิบัติงาน 3.มีซัพพลายเออร์ และ 4. มีพาร์ทเนอร์ 

“ถ้าหากคุณคิดจะขายแฟรนไชส์ แฟรนไชส์ของคุณต้องมีรูปแบบที่มีกำไร โดยเฉลี่ยอยู่แล้ว ต้องตอบให้ได้ว่าลงทุนเท่าไหร่ ทำเลที่ตั้งที่ไหน และได้กำไรเท่าไหร่”

คำถามตนเอง ก่อนสร้างธุรกิจพร้อมขยายแฟรนไชส์

  1. Property ทรัพย์สินทางปัญญา (Brand)  คุณมีแบรนด์ที่เป็นเจ้าของสิทธิ์นั้นจริงๆหรือยัง ? แล้วแบรนด์ที่คุณสร้างมีมูลค่าทางการตลาดอย่างไร ? (มีลูกค้าหรือฐานลูกค้ามากน้อยแค่ไหน)
  2. Product  มีสินค้าและบริการโดดเด่นแค่ไหน? สามารถแข่งขันกับสินค้าอื่นๆในตลาดได้หรือเปล่า หรือถ้าอยู่มานาน ก็ต้องถามว่าคุณสามารถปรับตัวได้มากน้อยแค่ไหน ถ้าหากว่าสินค้าเหล่านั้นไม่เป็นที่นิยมอีกต่อไปแล้ว 
  3. Process กระบวนการการทำงาน ต้องเป็นสิ่งที่เราสามารถสอนคนอื่นได้แต่ต้องลอกเลียนแบบยาก ขั้นตอนของกระบวนการทำงานถือว่าสำคัญเพราะจะทำให้เราสามารถติดตามงานได้
  4. Profit ต้องเป็นธุรกิจที่พิสูจน์แล้วว่ามีกำไร สามารถเติบโตได้ เงินลงทุนสมเหตุสมผล (ต้องบอกได้ว่าพื้นที่เท่าไหร่ โครงสร้างเท่าไหร่ รายได้เฉลี่ยต่อเดือนเท่าไหร่)

แบรนด์แฟรนไชส์ ที่มีความแตกต่าง (Diferentiation)

  • ต้องเป็นเจ้าแรก และเติบโตอย่างรวดเร็ว (สร้างแบรนด์ให้จดจำ)
  • แตกต่างด้วยขนาดเงินลงทุน
  • มีกลุ่มลูกค้า (และแฟรนไชส์ซี) ที่แตกต่าง
  • มีพื้นที่การให้บริการ การขยายแฟรนไส์
  • แตกต่างด้วยการบริหารช่วยเหลือแฟรนไชส์ซี (คุณภาพและประเภทบริการ)

ขั้นตอนการสร้างระบบแฟรนไชส์

  1. Develop พัฒนาธุรกิจต้นแบบ ทำแผนกลยุทธ์
  2. Define ระบุโครงสร้าง ตั้งเป้าหมาย 
  3. Design ออกแบบคู่มือปฏิบัติการ ออกแบบการควบคุมมาตรฐาน
  4. Deploy เลือกแฟรนไชส์ให้ดี

หลักการสร้างความสัมพันธ์ในระบบแฟรนไชส์

  • “You Win We Win” ผลประโยชน์ร่วมกัน
  • มีความโปร่งใส่จริงใจในการทำงานร่วมกัน ตรวจสอบข้อมูลซึ่งกันและกันได้
  • ต้องสร้างความเชื่อใจให้เกิดขึ้นได้
  • สร้างสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆให้ทำงานได้สำเร็จ

รูปแบบของการทำธุรกิจแฟรนไชส์

  1. Product or Brand Franchise/ Service เป็นระบบแฟรนไชส์ที่ให้สิทธิ  เพื่อจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของ แฟรนไชส์ซอร์  รวมถึงการให้สิทธิในการใช้เครื่องหมายการค้าของผู้ผลิตด้วย
  2. Business fomat  Franchise เป็นระบบแฟรนไชส์ที่ให้สิทธิ  เพื่อจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของแฟรนไชส์ซอร์  รวมถึงการให้สิทธิในการใช้เครื่องหมายการค้าของผู้ผลิต  เพื่อขายสินค้าหรือบริการ โดยมีการถ่ายทอดวิธีการดำเนินธุรกิจแบบร้านมาตรฐาน
  3. Conversion Franchise เป็นระบบแฟรนไชส์ที่ให้สิทธิเพื่อจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของแฟรนไชส์ซอร์  รวมถึงการให้สิทธิในการใช้เครื่องหมายการค้าของผู้ผลิต โดยผู้ผลิตได้เปลี่ยนธุรกิจที่มีอยู่เดิม  ให้เปลี่ยนมาใช้ในรูปแบบใหม่ เช่น ธุรกิจโรงแรม

5 เหตุผลที่ทำให้ธุรกิจแฟรนไชส์ล้มเหลว

  • แฟรนไชส์ไม่ใช่แค่สัญญาแฟรนไชส์และคู่มือปฏิบัติงาน อย่าใช้สัญญาบังคับ ควรยืดหยุ่นได้บ้าง
  • สินค้าและบริการไม่ตอบสนองกลุ่มเป้าหมาย, ทำเลที่ตั้ง
  • ไม่เก็บค่ารอยัลตี้ ซึ่งเป็นรายได้หลักในการทำธุรกิจแฟรนไชส์
  • ขาดแผนการปฏิบัติงาน ไม่มีแผนระยะยาว การขายแฟรนไชส์ที่ดี คือการตั้งเป้าว่า “ฉันจะเป็น 1 ในธุรกิจนั้นๆ”
  • คุณไม่คัดเลือกแฟรนไชส์ซี และแฟรนไชส์ซีที่คุณเจอเป็นแค่นักลงทุนที่มีเงิน

ปัจจัยหลักนำไปสู่ความสำเร็จในทำแฟรนไชส์ คือ

  1. ต้องมีแบรนด์ที่มีชื่อเสียง มีความนิยมในกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย
  2. ระบบธุรกิจของคุณต้องสร้างผลกำไรที่ยอดเยี่ยม สามารถเติบโตได้และยั่งยืน
  3. ต้องมีกำแพงป้องกันไม่ให้มีรายใหม่ มีสูตรลับไม่ให้ใครลอกเลียนแบบได้
  4. มีระบบการควบคุม ที่ง่ายต่อการติดตามผล เช่นมีแผนการปฏิบัติงานที่ชัดเจน
  5. ทำแผนกลยุทธ์ธุรกิจในการขยายสาขา และการเติบโตอย่างยั่งยืน เช่น มีการฝึกอบรมผู้ประกอบการและพนักงานอยู่เสมอ เพื่อไม่ให้แฟรนไชส์ซีผิดทิศทาง ต้องมีแนวทางปฏิบัติที่เหมือนกัน

“หยุดตะลุยขายแฟรนไชส์ เพิ่มจำนวนสาขา ให้เริ่มคัดสรรแฟรนไชส์ที่เหมาะสมเท่านั้น”  

ติดตามเพิ่มเติมได้ที่
Facebook : อายุน้อยร้อยล้าน https://m.facebook.com/Ryounoi100lan/
Youtube : อายุน้อยร้อยล้าน http://bit.ly/2YnwtmG
IG : ryounoi100lan http://bit.ly/2UFdwKK
Line : @ryounoi100lan http://bit.ly/2Tq0oMH